Βλάχοι-Αρμάνοι κιρατζίδες αγωγιάτες

Βλάχοι-Αρμάνοι οδίτες, δηλ. φύλακες οδικών διαβάσεων, και αγωγιάτες / κιρατζήδες μεταφορείς ανθρώπων και αγαθών, στοίχειωναν κάποτε την πιο πολυσύχναστη και πιο σημαντική περιοχή του ελληνο-ρωμαϊκού κόσμου στον χώρο της χερσονήσου του Αίμου, την Ήπειρο και τη Μακεδονία, τις οποίες διέσχιζαν η Βασιλική Οδός των Μακεδόνων και η Εγνατία Οδός των Ρωμαίων, την αλλιώς Calea atsea Marea «Τον Μεγάλο Δρόμο» των Βλάχων...

Η 28η Δεκέμβρη του 1944 στη δημόσια μνήμη των Ιωαννίνων

Η επέτειος της επίσημης εισόδου του ΕΛΑΣ στα Γιάννενα, στις 28 του Δεκέμβρη του 1944, είναι σε γενικές γραμμές ξεχασμένη και απωθημένη από τη δημόσια μνήμη της πόλης. Όχι μόνο λόγω της πανελλήνιας ιστορικής λοβοτομής μετά από την επικράτηση της Δεξιάς στον εμφύλιο αλλά και, επιπλέον ίσως, επειδή και για την ηττημένη Αριστερά των μεταγενέστερων δεκαετιών αυτό καθεαυτό το γεγονός δεν προσφερόταν ως διαπιστευτήριο «εθνικής» αντίστασης, καθώς ο εκδιωχθείς εχθρός δεν ήταν οι Γερμανοί αλλά ο ΕΔΕΣ. Κι’ όμως το εαμικό διάλειμμα των Ιωαννίνων, παρότι βραχύβιο, αφού ύστερα από 47 μέρες υπογράφτηκε η συνθήκη της Βάρκιζας, συνοδεύτηκε από μια μεγάλη έκρηξη λαϊκού ενθουσιασμού και αισιοδοξίας, για την οποία μάλιστα έχουμε την τύχη να διαθέτουμε μια πληρέστατη φωτογραφική τεκμηρίωση...

Τα αρχαία Ελληνικά έθιμα της Ειρεσιώνης και των Ηλιουγέννων

Τα Χριστούγεννα η εορτή της ανάμνησης της γεννήσεως του Ιησού Χριστού δηλαδή, αποτελούν την μεγαλύτερη γιορτή του Χριστιανισμού, αποτελώντας ημέρες χαράς για όλον τον Χριστιανικό κόσμο. Λόγω βέβαια της «οικονομικής εκμετάλλευσης» και του τεράστιου «οικονομικού τζίρου της εορτής» τα Χριστούγεννα εορτάζονται πλέον σχεδόν σε όλο τον κόσμο...

Και είπεν ο άνθρωπος, γεννηθήτω φως - Γιώργος Γραμματικάκης

Στην μακραίωνη διαδρομή του ανθρώπου, η καταλυτική παρουσία του φωτός αποτέλεσε πηγή μύθων και θαυμασμού. Παράλληλα όμως η δημιουργία τεχνητού φωτός, που καταλύει τα σκοτάδια και την νύχτα άλλαξε ουσιαστικά τον τρόπο ζωής και την καθημερινότητά του...

Η Βήσσανη ως τσιφλίκι και η εξαγορά της

Η τσιφλικοποίησις τής Βήσσανης. - Έξαναγκασμός των κατοίκων πρός υπογραφήν πωλητηρίου εγγράφου του χωρίου των πρός τον Αλή πασά. -Νομιμοποίησις της αυθαιρεσίας του υπό του Σουλτάνου και εν συνεχεία της Ελληνικής κυβερνήσεως...

ΓΙΑΝΝΕΝΑ- Ταξίδι από την Ηπειρο στο νησί Ελις

Μια μοναδική έκθεση στο Ιτς Καλέ του κάστρου των Ιωαννίνων.

Μια πύλη εισόδου και ελπίδας για χιλιάδες Ηπειρώτες που αναζητούσαν ένα καλύτερο αύριο αποτέλεσε η Αμερική στο τέλος του 19ου αιώνα και στο πρώτο μισό του 20ού ή ένα όνειρο που ξέφτισε από τις πρώτες κιόλας μέρες, χωρίς καμία δυνατότητα επιστροφής; Μάστορες και εργάτες δεν δίσταζαν να μπουν σε υπερωκεάνιο, να ταξιδέψουν κατά μέσο όρο 25 μέρες (ελάχιστη διάρκεια 13 μέρες και μέγιστη 38), γνωρίζοντας καλά πως μπορεί να μην επιστρέψουν ποτέ. Μέσα από σπάνια τεκμήρια και φωτογραφικά ντοκουμέντα, πολλά από τα οποία βλέπουν για πρώτη φορά το...

Προβολή ντοκιμαντέρ για τους Έλληνες Αρειμένιους Βλάχους

H Αδελφότητα εν Αττική Κεφαλοβρυσιτών Ιωαννίνων, παρουσιάζει το ντοκιμαντέρ του Θόδωρου Μαραγκού, για τους Έλληνες Αρειμένιους Βλάχους, τη Κυριακή 20 Νοεμβρίου, ώρα 17:30, στον κινηματογράφο Κνωσός, Πατησίων 195 και Κνωσού 11, στάση Καλιφρονά, Πατήσια...

Πολυτεχνείο

Τα γεγονότα του Πολυτεχνείου είναι ένα σύμβολο αντίστασης στο πέρασμα των χρόνων. Ένας παλλαϊκός ξεσηκωμός. Η 17η Νοεμβρίου είναι το μνημείο για μια δημοκρατία που δεν ήρθε ποτέ, όμως κάποιοι την οραματίστηκαν και πάλεψαν για αυτήν... 

99 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση - «Κομμουνισμός και Οικογένεια» της Αλεξάνδρας Κολοντάι

Το «Κομμουνισμός και Οικογένεια» έχει πολλά να προσφέρει και σήμερα, που αναπτύσσεται το κίνημα για την Γυναικεία Απελευθέρωση. Είναι σημαντικό να μάθουν οι γυναίκες την ίδια τους την ιστορία —καθόλου εύκολο έργο— και την ιστορία της θεωρίας τους. Το βιβλίο αυτό περικλείνει ένα σημαντικό τμήμα της σοσιαλιστικής θεωρίας κατά τη διάρκεια και λίγο μετά από τη Ρωσική Επανάσταση...

Ήπειρος - Ο μύθος στην πραγματικότητα (Ντοκιμαντέρ από το Πανεπιστήμιο Αργυροκάστρου)

Η αφετηρία ίδρυσης του Τμήματος Ελληνικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Ελληνικού Πολιτισμού εντοπίζεται στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Ξεκίνησε ως τυπική έδρα Νέας Ελληνικής Γλώσσας στο Πανεπιστήμιο Αργυροκάστρου και ήταν επακόλουθο της μορφωτικής συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας, υπογεγραμμένης στα Τίρανα το 1984. Στόχος της έδρας ήταν η επιμόρφωση των Ελλήνων διδασκάλων των ελληνικών μειονοτικών σχολείων στην Αλβανία...

Τι έκανες στον πόλεμο, φασίστα;

Το «Όχι» της 28ης Οκτώβρη, μετά την απελευθέρωση από τις χιτλερικές ορδές συνεχίστηκε όταν οι γερμανοτσολιάδες, οι ταγματασφαλίτες, οι δοσίλογοι και οι απόντες από το έπος της Εθνικής Αντίστασης βρήκαν τη θέση τους στην αγκαλιά της αγγλοκρατίας και της αμερικανοκρατίας...

Κώστας Βάρναλης «Το ΟΧΙ του λαού»

Το ποίημα «Το ΟΧΙ του λαού» είναι ένα από τα άγνωστα ποιήματα του Κώστα Βάρναλη που βρήκα στο αρχείο του ποιητή και δημοσίευσα στο βιβλίο μου «Ο άγνωστος Βάρναλης και 19 αδημοσίευτα ποιήματα». Τον ποίημα στο αρχείο είναι άτιτλο, εμπνευσμένο από το ΟΧΙ και τους αγώνες του λαού...

Ανθρώπινες αλυσίδες ζωής μέσα στον πόλεμο

Με το ξέσπασμα του πολέμου του 1940, γυναίκες από τις πόλεις και τα χωριά άνοιξαν τα μπαούλα τους, ξήλωσαν τα προικιά τους, εκποίησαν τις βέρες τους, και έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους προκειμένου να βοηθήσουν τους στρατιώτες που βρίσκονταν στο μέτωπο. Στην επαρχία, μαζί με τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, αντικαθιστούσαν τους άνδρες στις αγροτικές και κτηνοτροφικές δουλειές και, καθώς και τα υποζύγια υπηρετούσαν την πατρίδα, ζώνονταν το αλέτρι, την αξίνα, το φόρτωμα...

Δημοκρατία και κομμουνισμός (Περιμένοντας στο Καλπάκι)

Αφορμή για το παρακάτω κείμενο στάθηκε μια συζήτηση με τον πατέρα μου για το πόσες φορές κοιμήθηκε στο Καλπάκι και στο τάγμα Καλπακίου αντικρίζοντας τα Δολιανά. Δεν μπόρεσε να τις μετρήσει.

Τον Αύγουστο του 1949 τελείωσε ο καταστροφικός εμφύλιος πόλεμος. Οι "εχθροί της πατρίδας" στιγματισμένοι με την ταμπέλα του προδότη εκδιώχθηκαν από τη χώρα. Ο λαός μας μπορούσε τώρα να πορευτεί με ειρήνη και ελευθερία. Η προσπάθεια των "ερυθρών" να οδηγήσουν τη χώρα σε ολοκληρωτικό καθεστώς απέτυχαν...

Η «Σιωπηλή άνοιξη» της Rachel Carson

«...Μια παράξενη επιδημία απλώθηκε στην περιοχή και τα πάντα άρχισαν να αλλάζουν. ... Παντού υπήρχε η σκιά του θανάτου. Οι γεωργοί μιλούσαν για αρρώστιες στις οικογένειές τους. ... Τα πουλιά για παράδειγμα. Πού είχαν πάει; ... Μόνο σιωπή απλωνόταν πάνω από τους αγρούς και τα δάση και το έλος. ... Δεν ήταν μάγια ή εχθρικές πράξεις αυτό που επέβαλλε να σιγήσει η αναγέννηση της νέας ζωής σ’αυτόν τον κόσμο που είχε πληγεί. Ήταν το έργο των ίδιων των ανθρώπων».

75 χρόνια από την ίδρυση του ΕΑΜ - Το ΕΑΜ στην Ήπειρο

Το ΕΑΜ κι ο αγώνας του κατάφερε να βγάλει τα καλύτερα στοιχεία του εργαζόμενου λαού, την αυταπάρνηση, τη θυσία για έναν κοινό σκοπό, τη συντροφικότητα και το αδούλωτο πνεύμα, ενάντια στην απάθεια και τη μοιρολατρία, το φόβο του φιλήσυχου νοικοκυραίου για τη μίζερη ζωούλα του και του δωσίλογου που πατάει στις ζωές των άλλων, για να σώσει το τομάρι του...

23 Σεπτέμβρη 1821 “Η κατάληψη της Τριπολιτσάς”

Η σημερινή ημέρα έχει συνδεθεί με έναν από τους πιο διαδεδομένους εθνικούς μύθους. Την «ηρωικότατη» μάχη και κατάληψη της Τριπολιτσάς το 1821 από του Έλληνες. Τι όμως έγινε πραγματικά; Τι μπορεί να βρει κανείς μελετώντας προσεχτικά τα ιστορικά στοιχεία πέρα από τα σχολικά βιβλία και την επίσημη εθνική αφήγηση;

Στην Τριπολιτσά, αποκαλύφθηκε το χειρότερο πρόσωπο της καθυστερημένης αστικής επανάστασης στην Ελλάδα...

Η μικρασιατική καταστροφή

Με αφορμή την σημερινή «Ημέρα Μνήμης» για τη Μικρασιατική Καταστροφή, παραθέτουμε ένα απόσπασμα από τον Βασίλη Ραφαηλίδη και το βιβλίο του “Ιστορία (κωμικοτραγική) του νεοελληνικού κράτους”...

Εμφύλιος Πόλεμος & Παιδομάζωμα

Κατά τη διάρκεια του ελληνικού εμφύλιου ένας αριθμός παιδιών που εκτιμάται γύρω στις 25.000 απομακρύνθηκε από τις εμπόλεμες ζώνες κυρίως της Βόρειας Ελλάδας και οδηγήθηκε σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης από το ...

Ο ανομολόγητος πόλεμος με την Αλβανία

Στο αυτοβιογραφικό του βιβλίο «Ο Κόσμος κατ εμέ» ο Ροβήρος Μανθούλης καταγράφει ένα περιστατικό που μάλλον πέρασε απαρατήρητο. Ένα επεισόδιο ενός μηδέποτε ομολογημένου πολέμου εναντίον της Λαϊκής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Αλβανίας στον οποίο συμμετείχε η Ελλάδα...